Visie
Mensen brengen ruim een derde van hun leven door in werk en banen. Dit wordt in de nabije toekomst alleen maar meer, gezien de opschuivende pensioenleeftijd. De productiviteit en winstgevendheid moet alsmaar hoger. Concurrentie is moordend. Pensioenuitkeringen en sociale voorzieningen dienen betaalbaar te blijven. Het betekent voor de meeste onder ons langer doorwerken. Omdat werk of arbeid zo'n groot deel van je leven in beslag neemt mag het wel voldoende uitdagend, zingevend en motiverend zijn. Helaas is de realiteit in veel gevallen anders.
Steeds meer mensen zijn op zoek naar meer voldoening en zingeving en raken sneller uitgekeken op hun baan. Komen erachter dat ze eigenlijk de verkeerde studie of scholing hebben gevolgd. Het wisselen naar een andere baan doe je ook niet zo gemakkelijk want de leuke banen liggen niet voor het oprapen. Daarbij moet je jezelf weer bewijzen en begin je weer met een halfjaarcontract. Risico's worden meer op werkgevers afgewenteld waardoor mensen minder snel voor onbepaalde tijd worden aangenomen. Amerikaanse toestanden. Maar ontevreden blijven in werk kan je aardig opbreken...
De perceptie en waardering van mensen over hun job wordt sterk bepaald door de inhoud, de omstandigheden en de interactie met de omgeving. Is er nog voldoende uitdaging? Ontwikkel en leer je nog? Kun je 'je ei kwijt'? Krijg je naast geldelijke beloning ook waardering in de vorm van een compliment? Voeg je iets toe en maak je verschil? Is het zinvol wat je doet?
Na verloop van een aantal banen, bedrijven en werkomgevingen leer je steeds meer bij en verandert je perceptie over werk. Je relativeert meer naarmate je ouder wordt. Werk staat niet meer zo centraal in je leven, zeker als je geconfronteerd wordt met een 'critical life-event'. Dit is veelal een positieve of negatieve emotionele gebeurtenis. In positieve zin (eerste liefde, trouwerij, geboorte, afstuderen) maar ook in negatieve zin (echtscheiding, overlijden van een dierbaar gezinslid, ernstige lichamelijke ziekte, slachtoffer van een ernstig ongeluk of geweld). De negatieve gebeurtenissen overkomen je helaas en daar heb dan maar mee te dealen. Sociale steun, zorg, tijd en wilskracht zorgen dat je de negatieve gebeurtenis kan verwerken en een plaats kan geven. De een kan dit beter en sneller dan de ander. De kans op een psychische aandoening of psychosomatische klachten is aanwezig als de sociale steun/zorg ontbreekt. Als je daarbij negatieve werkstress (stress) of belasting in het werk ervaart en je werkgever weinig begrip of belangstelling toont, is kans op uitval met een psychische stoornis aanzienlijk.
Zodra werk structureel belastend wordt en negatieve stress geeft, is het oppassen geblazen. De arbeidspsycholoog dr. Robert Karasek stelt dat zowel saai als stressvol werk een hoger risico geeft op gezondheidsklachten (m.n. cardiovasculaire en psychische aandoeningen). Als de eisen in je werk (tijdsdruk, werktempo, complexiteit, mentale inspanning) hoog zijn en je regel- of sturingsmogelijkheden en de sociale ondersteuning laag, zal dit op den duur je lichamelijke en geestelijke gezondheid serieus ondermijnen. Er is inmiddels veel empirisch bewijs hiervoor en een voorbeeld hoe psychische vermoeidheid en stoornissen ontstaan. Naast (taak)eisen, regelmogelijkheden en sociale ondersteuning kunnen andere kenmerken in de werkomgevingen binnen organisaties leiden tot geestelijke gezondheidsklachten. Bijvoorbeeld dat je ondanks goed functioneren toch ontslagen wordt of beduidend in inkomen achteruit moet gaan (demotie). Of die voortdurende dreiging van ontslag bij de aankondiging van de zoveelste reorganisatie (toekomstonzekerheid). Ook conflicten op het werk, pesten of discriminatie in je werkomgeving zorgen voor negatieve stress. In combinatie met een 'critical life-event' en weinig sociale steun loopt je 'batterij' snel leeg. Recente statistieken geven aan dat 3 op de 100 Nederlanders (ruim 191.000 Nederlanders) jaarlijks een psychische stoornis of aandoening oplopen. Denk aan depressie of bi-polaire stoornis, angststoornis (paniek-fobie), psychose, middelenstoornis zoals alcohol of drugsverslaving (NEMESIS-onderzoek). Veelal worden er medicijnen voorgeschreven zoals anti-depressiva. De farmaceutische industrie vaart er wel bij. Er gaan miljoenen in om en de belangen zijn groot. Ruim 1 miljoen Nederlanders nemen jaarlijk anti-depressiva of soortgelijke medicijnen in voor psychische aandoeningen. Neem maar een pil dan is je probleem opgelost. Echter 50-60% van die medicatie heeft enig effect en voor de meeste aandoeningen blijft het symptoombestrijding. Het maakt het leven 'tussen de oren' misschien iets meer draaglijk, echter aan de oorzaken wordt niet gewerkt. Het leidt tot verslaving, afhankelijkheid en andersoortige negatieve bijwerkingen. Psychische aandoeningen en gedragsstoornissen zijn de meest voorkomende redenen voor afkeuring. In 2011 gold dat voor bijna de helft van de uitkeringen, in 2000 was dat nog voor ongeveer een derde. Bijna een kwart van alle uitkeringen is hierop terug te voeren (bron: CBS).
Arbeidsongeschiktheid naar diagnose
|
WERKSTRESS |
Wat zijn nu belastende banen? Dit zijn veelal routinematige, saaie banen met weinig uitdaging en afwisseling. Je hebt het gevoel dat je stil staat en niets meer leert. Andersom kan teveel uitdaging, deadlines en complexiteit ook belastend zijn. Denk aan een voortdurende stroom van zakelijke e-mails en telefoontjes die je in je vrije tijd ontvangt en waarvan verwacht wordt dat ze meteen gelezen worden. Met multitasking, overwerk, flexibel zijn en je gezin bedrijfsmatig te managen hoop je de tijdelijke werkdruk het hoofd te kunnen bieden. Immers, baanzekerheid, je carrière en promotiekansen zijn belangrijk. Je hebt nu eenmaal financiële verplichtingen zoals de hypotheek of huur en andere maandelijkse lasten. Maar wat als die werkdruk niet tijdelijk is? |
|
Langdurig op je tenen lopen om het werk af te krijgen? Je leidinggevende die nooit tijd voor je heeft? Onbegrip en een gespannen werkssfeer? Het kost je allemaal teveel energie. Thuis val je uitgeblust op de bank. Je hebt geen energie en bent futloos. Als je niet uitkijkt ben je aan het 'verzuren' in een niet-passende baan. Krijg je hier bovenop een negatief 'critical life-event', wat je niet goed verwerkt, dan is de kans groot dat je uitvalt met een psychische aandoening of Burnout. Naast het psychische leed van de betrokkenen zijn de kosten voor werkgevers torenhoog. Denk aan productiederving, kennisverlies, verzuim- en integratiekosten, vervangingskosten, etc. Het kan ook anders. |
BURN-OUT |
Voorkomen is beter dan genezen!
Wij adviseren organisaties en werkgevers continue te investeren (ook als het economisch minder gaat) in de ontwikkeling en scholing van werknemers. Zorg voor heldere bedrijfscommunicatie. Informeer werknemers regelmatig over hoe het met het bedrijf ervoor staat. En investeer in een goede werksfeer en werkrelaties binnen het bedrijf. Onderschat de ervaring van een negatief 'critical life-event' niet. Medewerkers die dit meemaken hebben vaak tijd en veelal professionele begeleiding nodig om dit te verwerken. Faciliteer hierin door profesionele hulp in te schakelen want de kans is anders groot dat je deze medewerker verliest. Ook als werknemer doe je er verstandig aan om niet af te wachten op een reorganisatie of verzuring in je baan. Neem pro-actief verantwoordelijkheid voor je eigen ontwikkeling, scholing en loopbaan. Mentaal en fysiek fit blijven en bewust anticiperen op een veranderende omgeving moet het credo zijn. Motivatie om (bij) te blijven leren en economische waarde te behouden is belangrijk. Markten, concurrenten en samenleving veranderen continue binnen een globaliserende markt. Winstmaximalisatie, duurzame en betaalbare producten/diensten leveren tegen concurrerende tarieven is hier het credo. Efficiënter werken met minder mensen blijkt een toenemende reactie op deze marktontwikkelingen. Werknemers met een lagere opleiding zullen door de toenemende ICT-technologie sneller buiten de boot vallen. Het bijscholen, opleiden en werknemers mentaal en fysiek vitaal houden is voor organisaties cruciaal om de continuïteit te waarborgen en innovatief te blijven. Daarvoor is het nodig dat de talenten en competenties van werknemers binnen organisaties in beweging blijven.
L e t ' s M o v e T a l e n t !